Elektra · Buitenverlichting
Buitenverlichting in de tuin, aan de gevel en onder de veranda
Wij leggen buitenverlichting aan die veilig is aangesloten, tegen weer en water kan en schijnt waar u licht wilt hebben: op het pad, de oprit, het terras of onder de overkapping.
- Eerst kijken wat er ligt
- Duidelijke offerte vooraf
- Uitleg bij oplevering
Goede buitenverlichting maakt de tuin ’s avonds bruikbaar, laat u veilig de oprit op rijden en geeft de woning een verzorgde uitstraling. Op deze pagina leest u waar u op let: van de groep in de meterkast tot de lamp in de border.
Mogelijkheden
Wat er buiten mogelijk is
Buitenverlichting is meer dan een lamp naast de voordeur. Wij denken mee over wat u wilt verlichten, hoe u het bedient en hoe het wordt aangesloten.
-
Tuinspots en prikspots
Spots in de border of bij een boom geven diepte aan de tuin. Een prikspot steekt u in de grond en kunt u later verplaatsen; een vaste grondspot blijft op zijn plek.
-
Wand- en gevelverlichting
Een wandlamp bij de voordeur, de achterdeur of de schuur, of lampen die de gevel zelf aanlichten. Een goed afgedicht armatuur en een nette kabeldoorvoer door de muur maken hier het verschil.
-
Pad- en opritverlichting
Paaltjes of grondspots langs het pad en de oprit laten zien waar u loopt en rijdt. Met een schemerschakelaar of bewegingsmelder gaat het licht aan wanneer het nodig is.
-
Veranda en overkapping
Inbouwspots in de balken of het plafond, een ledstrip langs de goot of een paar wandlampen. Vaak met een dimmer, zodat u het licht afstemt op het moment.
-
Terras
Licht bij de tafel en de zithoek, zonder dat het verblindt. Een mix van sfeerlicht en een paar lampen om bij te kunnen zien werkt meestal het best.
-
Tuinhuis, schuur of garage
Licht en een stopcontact in het tuinhuis of de schuur vragen om een kabel vanaf de woning. Die leggen we in één keer goed aan, samen met de rest van de buitenverlichting.
-
Buitencontactdoos
Een stopcontact buiten voor de grasmaaier, de hogedrukreiniger of feestverlichting. Komt die op dezelfde groep als de verlichting, dan rekenen we mee met wat er tegelijk op kan worden aangesloten.
Meterkast
Een aparte groep voor buiten
In de meterkast is de installatie verdeeld in groepen. Elke groep heeft een eigen installatieautomaat die de bedrading beschermt tegen overbelasting en kortsluiting. Buitenverlichting krijgt bij voorkeur een eigen groep, beveiligd met een aardlekschakelaar van 30 mA of een aardlekautomaat van 30 mA. Een aardlekautomaat combineert de functies van een installatieautomaat en een aardlekschakelaar in één toestel.
Buiten komt vocht vroeg of laat bij een lamp, een verbinding of een stopcontact. Heeft de buitenverlichting een eigen groep met een eigen aardlekautomaat (of een aparte aardlekschakelaar), dan valt bij een storing buiten alleen die groep uit, en niet ook de keuken of de woonkamer. U vindt dan ook sneller waar het probleem zit. Zit de buitengroep achter een gedeelde aardlekschakelaar, dan vallen bij lekstroom alle groepen achter die schakelaar uit.
Wat betekent de belasting van een groep?
Elke groep kan een bepaalde hoeveelheid stroom leveren, en alles wat tegelijk aanstaat telt bij elkaar op. Ledverlichting gebruikt weinig, dus een rij tuinspots is op zich geen zware belasting.
Dat verandert als op dezelfde groep ook een buitencontactdoos zit waar iemand een terrasverwarmer, een hogedrukreiniger of elektrisch gereedschap op aansluit, of als er een vijverpomp continu draait. Wij kijken daarom naar alles wat u buiten wilt aansluiten, nu en later, en bepalen daarop of één groep volstaat of dat bijvoorbeeld de buitencontactdozen beter een eigen groep krijgen.
Wanneer moet de groepenkast worden uitgebreid?
Een extra groep past niet altijd zomaar in de bestaande kast. Denk aan een aanpassing als:
- er geen vrije plek meer is voor een extra groep;
- de groepen geen aardlekbeveiliging hebben, of er al veel groepen achter één aardlekschakelaar hangen;
- u naast verlichting ook zwaardere apparaten buiten wilt aansluiten.
Soms is een extra groep genoeg, soms is het een goed moment om de kast aan te passen. Dat bekijken we samen met u, voordat er iets wordt aangelegd.
Veranda en overkapping
Licht onder de veranda of overkapping
Onder een veranda of overkapping brengt u veel tijd door, dus het licht moet kloppen. Tegelijk is het een half-buitenruimte: droog bij regen, maar niet afgesloten van vocht en temperatuurverschillen.
Kabels netjes weggewerkt
Waar het kan, gaan de kabels verborgen door de balken, achter een afwerklat of in een kabelgoot in de kleur van de constructie. Dat gaat het mooist als het vóór of tijdens de bouw wordt voorbereid. Staat de overkapping er al, dan zoeken we de route die het minst opvalt.
Schakelaar, dimmer of slim bedienen
Een gewone schakelaar volstaat voor één lichtpunt. Met een dimmer stemt u het licht af op het moment: helder bij het opruimen, gedempt als u buiten zit. Lamp en dimmer moeten wel bij elkaar passen, zeker bij ledverlichting. Slim bedienen met een app kan ook; daarover hieronder meer.
Vocht en condens
Ook onder een dak kan condens ontstaan, en de wind blaast regen ver onder een overkapping. Daarom kiezen we ook hier armaturen en aansluitdozen die voor buiten geschikt zijn, en werken we de verbindingen waterdicht af.
Het juiste armatuur
Een lamp voor binnen hoort niet onder een veranda. Let op de IP-waarde (zie verderop) en op een behuizing die tegen zonlicht en temperatuurverschillen kan.
In de grond
Kabels in de tuin
Voor verlichting verderop in de tuin, of voor stroom in het tuinhuis, loopt er een kabel door de grond. Dat vraagt om het juiste materiaal en een zorgvuldige aanleg:
- Een kabel die gemaakt is om in de grond te liggen. Een verlengsnoer of gewone installatiedraad is daar niet voor bedoeld.
- De grondkabel wordt voldoende diep ingegraven om het risico op beschadiging bij tuinwerkzaamheden te beperken. In tuinen wordt vaak circa 60 centimeter aangehouden. De benodigde diepte en eventuele extra bescherming hangen af van de plaatselijke omstandigheden en de toepasselijke installatievoorschriften.
- Een waarschuwingslint boven de kabel, of de kabel in een beschermbuis, zodat wie later graaft weet dat er iets ligt.
- Een schets of foto van de kabelroute, zodat u later weet waar u beter niet kunt graven.
230 volt of laagspanning (12 of 24 volt)?
Voor tuinverlichting bestaan twee soorten systemen. Welke past, hangt af van de tuin en van wat u wilt.
230 volt
De lampen werken op netspanning, net als in huis.
Voordelen
- Geschikt voor krachtiger licht en grotere afstanden.
- Te combineren met een buitencontactdoos in de tuin.
Let op
- Hoort bij de vaste installatie: grondkabel, diepte, aansluitingen en beveiliging moeten kloppen.
- Aanleggen en aansluiten is werk voor een installateur.
Laagspanning, 12 of 24 volt
Een transformator zet de netspanning om naar 12 of 24 volt voor de lampen.
Voordelen
- Lampen en kabels zijn makkelijk te verplaatsen en uit te breiden.
- Buiten loopt alleen een lage spanning door de tuin.
Let op
- Kabellengte en aantal lampen zijn beperkt; over een lange kabel neemt het licht af.
- De transformator heeft een droge plek en een goede 230-voltaansluiting nodig.
Vaak is een combinatie het handigst: een vaste 230-voltaansluiting op een goede plek in de tuin, met daarop een transformator voor laagspanningsspots. Wij adviseren u graag.
Weer en water
IP-waarde: welke lamp kan tegen welk weer?
Op elke lamp voor buiten staat een IP-waarde. Het eerste cijfer zegt hoe goed de lamp beschermd is tegen stof en aanraking, het tweede tegen water. Hoe hoger het cijfer, hoe beter de bescherming.
| IP-waarde | Bescherming tegen water | Geschikt voor |
|---|---|---|
| IP44 | Spatwater uit elke richting | Een wandlamp op een beschutte plek, onder een overstek of onder de veranda |
| IP65 | Waterstralen uit elke richting; stofdicht | Gevel- en tuinverlichting die vol in regen en wind staat |
| IP67 | Tijdelijk onder water; stofdicht | Grondspots en lampen op plekken waar water kan blijven staan |
| IP68 | Langdurig onder water, onder de voorwaarden van de fabrikant; stofdicht | Verlichting in een vijver of fontein |
Dit is een vuistregel. Kijk altijd naar wat de fabrikant voor die lamp aangeeft, en let ook op de aansluitdoos en de kabelinvoer: een waterdichte lamp met een lekkende verbinding is niet waterdicht.
Bediening
Slim schakelen en zuinig licht
Buitenverlichting die vanzelf aangaat wanneer het nodig is, is prettiger en zuiniger dan een lamp die de hele nacht brandt. De meest gebruikte manieren:
- Schemerschakelaar
- Zet het licht aan als het donker wordt en uit als het weer licht is. Handig voor gevel- en padverlichting.
- Bewegingsmelder
- Het licht gaat alleen aan als er iemand langskomt. Geschikt voor de oprit, de achterom of de schuur.
- Tijdschakelaar
- Het licht gaat op vaste tijden aan en uit, bijvoorbeeld tot middernacht. Goed te combineren met een schemerschakelaar.
- App of smarthome
- Bedienen vanaf uw telefoon, in scènes of samen met andere apparatuur. Zorg wel dat het licht ook zonder app met een gewone schakelaar werkt.
Zuinig, en rekening houden met de buren
Ledverlichting gebruikt weinig energie en gaat lang mee. Buiten is minder licht vaak mooier: een paar goed geplaatste lampen geven meer sfeer dan een fel verlichte tuin.
Richt lampen naar beneden en op wat u wilt verlichten, niet de lucht in en niet in de ramen van de buren. Dat voorkomt lichtvervuiling en ergernis, en het is prettiger voor dieren in de tuin.
Storingen
Veelvoorkomende problemen
De aardlekschakelaar valt uit als het regent
Dat wijst bijna altijd op vocht: in een lamp, een verbindingsdoos, de kabelinvoer of een buitencontactdoos. Het vocht veroorzaakt een lekstroom en de aardlekschakelaar doet precies waarvoor hij bedoeld is. Terugzetten lost het moment op, niet de oorzaak.
Een lamp knippert of flikkert
Vaak een losse of aangetaste verbinding, een lamp die niet bij de dimmer past, of een driver of transformator die het einde nadert. Bij laagspanning kan ook een te lange of te dunne kabel meespelen.
De kabel is geraakt bij het graven
Een beschadigde grondkabel is gevaarlijk, ook als de lamp het nog lijkt te doen. Zet de groep uit, laat de kabel liggen en laat hem vakkundig herstellen met een verbinding die daarvoor geschikt is.
Ons advies
Werk niet zelf in de meterkast en open geen aansluitdozen die onder spanning staan. Een installateur meet waar de lekstroom of de storing vandaan komt en lost de oorzaak op.
Storingen & aanpassingenVeiligheid
Veiligheid en regels
Werk aan de vaste elektrische installatie, zoals een nieuwe groep, een grondkabel of een aansluiting in de meterkast, laat u uitvoeren door een vakbekwame installateur. Stroomkringen voor buiten horen beveiligd te zijn met een aardlekschakelaar.
De aanleg moet voldoen aan de geldende norm voor laagspanningsinstallaties, NEN 1010. Bij de oplevering leggen wij uit wat er is aangelegd en waar de kabels lopen.
Wat u zelf kunt doen
- Lampen en armaturen schoonhouden, zodat vuil en blad het water niet vasthouden.
- Een stekkerklare laagspanningsset aansluiten op een bestaande buitencontactdoos die daarvoor geschikt is.
- Een lamp vervangen, met de groep uitgeschakeld.
Van vraag naar oplevering
Zo werkt het
-
01
Intake
We bespreken wat er speelt en kijken naar het pand en de bestaande installatie.
-
02
Advies
U krijgt een voorstel waarin staat wat we doen, waarom, en wat het kost.
-
03
Installatie
Onze monteurs voeren het werk uit, in overleg over planning en toegang.
-
04
Oplevering
We leveren op met uitleg over wat er is aangelegd, en blijven bereikbaar.
Beschrijf in uw offerteaanvraag wat u wilt verlichten. Foto’s van de tuin, de gevel en de meterkast helpen ons om u goed te adviseren.
Vragen
Veelgestelde vragen over buitenverlichting
Staat uw vraag er niet tussen? Neem gerust contact met ons op.
-
Heb ik een aparte groep nodig voor tuinverlichting?
Het hoeft niet altijd, maar het is wel aan te raden. Een eigen groep met een eigen aardlekautomaat (of een aparte aardlekschakelaar) zorgt ervoor dat bij vocht of een storing buiten alleen die groep uitvalt, en niet ook een deel van het huis. Zit de buitengroep achter een gedeelde aardlekschakelaar, dan vallen bij lekstroom alle groepen achter die schakelaar uit. Of er ruimte is voor een extra groep, zien we in uw meterkast.
-
Hoe diep moet een grondkabel liggen?
Voldoende diep om het risico op beschadiging bij spitten, planten en andere tuinwerkzaamheden te beperken. In tuinen wordt vaak circa 60 centimeter aangehouden, met een waarschuwingslint boven de kabel of de kabel in een beschermbuis. De benodigde diepte en eventuele extra bescherming hangen af van de plaatselijke omstandigheden en de toepasselijke installatievoorschriften. Dat bepalen we ter plekke.
-
Kies ik voor 12 volt of 230 volt?
Laagspanning (12 of 24 volt) is praktisch voor sfeerverlichting die u later wilt verplaatsen of uitbreiden. 230 volt past beter bij krachtiger licht, grotere afstanden en een buitencontactdoos in de tuin. Vaak is een combinatie het handigst: een vaste 230-voltaansluiting op een goede plek, met daarop een transformator voor laagspanningsspots.
-
Kan ik mijn verandaverlichting dimmen?
Ja, als de lampen en de dimmer bij elkaar passen. Niet elke ledlamp is dimbaar en niet elke dimmer werkt goed met led. Wij kiezen de combinatie zo dat het licht rustig dimt, zonder te knipperen of te zoemen.
-
Waarom valt mijn aardlekschakelaar uit als het regent?
Meestal zit er vocht in een lamp, een verbindingsdoos of een buitencontactdoos. Daardoor ontstaat een lekstroom en schakelt de aardlekschakelaar af, zoals bedoeld. Blijft het gebeuren, laat dan meten waar het lek zit in plaats van de schakelaar steeds terug te zetten.
-
Welke IP-waarde heb ik nodig?
Voor een wandlamp op een beschutte plek is IP44 vaak voldoende. Staat de lamp vol in regen en wind, kies dan IP65. Grondspots en lampen op plekken waar water kan blijven staan vragen om IP67 of hoger. Kijk ook altijd naar wat de fabrikant aangeeft.
-
Kan ik zelf tuinverlichting aanleggen?
Een stekkerklare laagspanningsset aansluiten op een bestaande, geschikte buitencontactdoos kunt u meestal zelf. Een nieuwe groep, een grondkabel op 230 volt of een aansluiting in de meterkast hoort bij de vaste installatie; dat laat u doen door een installateur.
-
Kunnen jullie bestaande buitenverlichting vervangen of uitbreiden?
Ja. We kijken eerst wat er ligt: welke kabels er zijn, op welke groep de verlichting zit en of de aansluitingen nog goed zijn. Daarna bespreken we wat kan blijven en wat beter vervangen wordt.
Buitenverlichting laten aanleggen?
Vertel ons wat u wilt verlichten. Wij maken een voorstel dat past bij uw tuin, woning of bedrijfspand in Noord-Holland.
