Camerabeveiliging onderhouden: beeldkwaliteit, opslag en beveiliging

Wat onderhoud aan camerabeveiliging inhoudt

Een camerasysteem bestaat meestal uit camera's, een plek voor de opslag en een app of scherm om mee te kijken. De opslag is vaak een recorder, ook wel NVR (netwerkvideorecorder) genoemd: een kastje met een harde schijf waarop de camera's opnemen. Het kan ook een geheugenkaart in de camera zijn, of de cloud van de fabrikant.

Al die onderdelen kunnen ongemerkt achteruitgaan. Een camera geeft nog live beeld, maar neemt niet meer op. Een lens raakt vuil, een struik groeit voor het beeld of een update blijft liggen. Dat merkt u pas als u de beelden nodig hebt.

Onderhoud rust daarom op drie pijlers: het beeld, de opslag en de digitale beveiliging. Veel loopt u zelf na, vanaf de grond en in de app. Voor werk op hoogte, aan de bekabeling of in de recorder schakelt u een vakman in die camerasystemen aanlegt en onderhoudt.

Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), de toezichthouder op privacy, blijft u bij een camera aan uw woning zelf verantwoordelijk voor de afstelling, ook als een installatiebedrijf hem heeft opgehangen. Voor bedrijven gelden de AP-regels voor organisaties; die naleven blijft de taak van het bedrijf zelf. Kijk bij onderhoud dus ook naar de instellingen.

Beeldkwaliteit: lens, nachtbeeld en kijkhoek

Buiten krijgt een camera regen, stof, pollen en insecten over zich heen, binnen vooral stof. Het beeld wordt daardoor zo geleidelijk waziger dat het niemand opvalt. Vergelijk daarom af en toe een opname van overdag met een van 's nachts.

Let op de lens en, bij een koepelcamera, op de doorzichtige kap eromheen: de koepel. Kunststof krast snel, en krassen verstrooien licht net als vuil.

Wat het beeld u vertelt

Nachtbeeld en infrarood

Veel camera's schakelen in het donker over op zwart-wit en verlichten de omgeving met infraroodlampjes rond de lens. Dat licht ziet u zelf nauwelijks, de camera wel. Raakt het iets vlak bij de lens, zoals een vuile koepel, een spinnenweb of een regenpijp, dan kaatst het terug en wordt het beeld wit of melkachtig.

Een camera binnen die door een raam naar buiten kijkt, ziet 's nachts vaak vooral zijn eigen infraroodlicht terug in het glas. Ook een buitenlamp die recht in de lens schijnt, bederft het nachtbeeld. Komt er een lamp, overkapping of schutting bij, kijk dan of het nachtbeeld nog bruikbaar is.

Begroeiing en kijkhoek

Wat in de winter vrij zicht had, zit in de zomer achter blad. Snoei wat voor de camera groeit en kijk daarna of het beeld weer vrij is.

Een camera kan ook verdraaien door wind, een stoot met een ladder of iemand die eraan heeft gezeten. Bewaar daarom per camera een schermafbeelding van het beeld zoals het bedoeld is. Bij elke controle ziet u dan meteen of er iets is verschoven.

Opslag: neemt het systeem nog op?

Live beeld zegt niets over de opslag. Een camera kan prima beeld geven terwijl de recorder allang niets meer bewaart, bijvoorbeeld omdat de harde schijf vol of defect is. De enige echte controle is een opname terugkijken.

Zo controleert u de opslag

1. Speel per camera een opname af van gisteren en van afgelopen nacht. Ziet u bij een camera niets, dan neemt die niet op.
2. Zoek de oudste opname op. Die laat zien hoe ver het systeem terug bewaart. Wijkt dat duidelijk af van de termijn die u koos, dan klopt de instelling niet.
3. Lees de meldingen in de app of op de recorder, zoals een schijffout of een volle schijf. Neem ze serieus: het opnemen kan dan al gestopt zijn.
4. Controleer datum en tijd van de recorder, ook na de overgang naar zomer- of wintertijd. Een opname met een verkeerde tijd is lastig te gebruiken.
5. Exporteer een keer een kort fragment. Dan weet u hoe het werkt voordat u het nodig hebt, bijvoorbeeld voor een aangifte bij de politie.

Recorder, geheugenkaart of cloud

Een recorder neemt meestal op tot de schijf vol is en overschrijft daarna de oudste beelden. Staat dat overschrijven uit, dan stopt de opname zodra de schijf vol is. Een schijf die dag en nacht opneemt, slijt, en hoe snel verschilt per schijf en per gebruik. Let daarom op meldingen. Een geheugenkaart in de camera slijt ook, en vaak merkt u dat pas als er niets op staat.

Gebruikt u cloudopslag, ga dan na of het abonnement nog loopt, waar de beelden staan, wie erbij kan, hoe lang ze bewaard blijven en hoe u ze verwijdert. Die vragen noemt ook de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). Lokale opslag, zoals een geheugenkaart, is volgens de AP beter voor de privacy dan cloudopslag bij de fabrikant.

Bewaartermijn: niet langer dan nodig

Er is geen vaste wettelijke bewaartermijn voor camerabeelden van particulieren en bedrijven: bewaar ze niet langer dan nodig. Voor een camera bij huis noemt de AP 24 uur als voorbeeld. Een bedrijf legt zijn termijn vast, bijvoorbeeld in een camerabeleid. Wat de regels verder vragen, leest u bij camerabeveiliging in een bedrijf en in de regels van de AP voor cameratoezicht door organisaties.

Voor het onderhoud telt vooral dat de gekozen termijn ook echt in de recorder of de app is ingesteld, zodat oudere beelden automatisch worden verwijderd. Met de oudste opname controleert u of dat werkt.

Digitale beveiliging: updates, wachtwoorden en toegang

Een netwerkcamera is een kleine computer aan uw netwerk. Is hij slecht beveiligd, dan kan een buitenstaander meekijken of via de camera verder uw netwerk in. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) noemt als voorbeeld een camera rond een bedrijfspand die criminelen toegang kan geven. De RDI waarschuwt dat een hacker via een slecht beveiligde slimme deurbel ook bij laptop en telefoon op het thuisnetwerk kan komen.

Updates voor camera, recorder, app en router

Fabrikanten dichten lekken met updates van de firmware: de software in het apparaat zelf. Zet automatisch updaten aan als dat kan. Anders kijkt u zelf in de app of op de website van de fabrikant. Veilig Internetten, een voorlichtingscampagne van de overheid, adviseert dat dan elk half jaar te doen. Het NCSC raadt aan ook de router bij te werken.

Kijk na een grote update of de instellingen nog kloppen: de bewaartermijn, de privacymaskers en functies die uit horen te staan. Voor organisaties zegt de AP bijvoorbeeld dat geluid opnemen niet mag, tenzij dat noodzakelijk is.

Komen er voor uw camera of recorder geen updates meer, dan blijft een lek dat later wordt ontdekt open. Bespreek dan met een vakman of extra afscherming of vervanging zinvol is.

Wachtwoorden en accounts

Standaard inloggegevens, zoals gebruikersnaam admin met wachtwoord admin, zijn online gewoon te vinden. Het NCSC adviseert ze meteen te vervangen door een sterk, uniek wachtwoord. De AP raadt bij een camera thuis aan nooit het fabriekswachtwoord te gebruiken en zo mogelijk ook een eigen gebruikersnaam in te stellen. Biedt de app tweestapsverificatie, zet die dan aan, zoals de RDI aanraadt: naast uw wachtwoord vraagt de app dan een extra code.

Loop ook na wie er toegang heeft. Verwijder accounts van oud-medewerkers, oud-huisgenoten en tijdelijke accounts van een installateur, en koppel oude telefoons los. De AP vraagt organisaties te regelen wie toegang heeft tot de beelden. Geef iedereen een eigen account, dan trekt u de toegang per persoon in.

Toegang op afstand en een apart netwerk

Op afstand meekijken mag er niet toe leiden dat de camera of de recorder voor heel internet openstaat. Het NCSC adviseert de firewall van de router zo in te stellen dat zulke apparaten niet vanaf internet bereikbaar zijn, en UPnP uit te zetten. Met UPnP kunnen apparaten zelf een opening in de router maken, zonder dat u het merkt. Ga ook na of een camera echt internet nodig heeft, en log in via een versleutelde verbinding (https) als dat kan.

Wilt u toch onderweg meekijken, dan kan dat bijvoorbeeld via een beveiligde verbinding met uw eigen netwerk, een VPN. Welke route bij uw apparatuur past, kan een vakman beoordelen.

Zet camera's en recorder bij voorkeur op een eigen deel van het netwerk. Een besmette camera kan dan niet zomaar bij uw computers. Het NCSC noemt voor bedrijven een gastennetwerk als mogelijkheid, de RDI raadt thuis een apart segment van het netwerk aan. Bedrijven doen dat vaak met een VLAN, een afgescheiden netwerk binnen dezelfde apparatuur.

Onderhoudschecklist: wat, hoe vaak en wie

De tabel zet de controles op een rij. Een camera aan een drukke gevel, bij een stal of onder bomen vraagt vaker aandacht dan een camera binnen.

Alleen het halfjaarlijks controleren van updates komt uit een overheidsbron (Veilig Internetten). De andere termijnen zijn een praktisch vertrekpunt. Pas ze aan op de plek, het weer en hoe belangrijk de beelden voor u zijn.

Wat kunt u veilig zelf controleren?

Veel onderhoud doet u vanuit de app of achter het scherm van de recorder. Aan de camera's zelf doet u alleen wat u veilig vanaf de grond kunt bereiken.

• Beeld en opnames bekijken in de app of op de recorder, per camera, overdag en 's nachts.
• Meldingen lezen op de recorder of in de app, en noteren wanneer ze verschenen.
• Een lens of koepel schoonmaken die u vanaf de grond bereikt, met een zachte doek, zo nodig licht bevochtigd. Geen schuurspons of agressief schoonmaakmiddel; volg bij twijfel de handleiding.
• Spinnenwebben weghalen met een zachte borstel aan een steel, vanaf de grond.
• Planten snoeien die voor een camera groeien.
• Accounts en updates nalopen in de app: wie heeft toegang en staat er een update klaar?
• Het referentiebeeld vergelijken met het huidige beeld.

Veelgemaakte misverstanden

“Het lampje brandt, dus de camera neemt op.”

Een lampje of live beeld laat zien dat de camera stroom en verbinding heeft. Of er ook wordt opgenomen, ziet u alleen door een opname terug te kijken.

“Een camera achter de router is niet bereikbaar vanaf internet.”

Niet altijd. Met UPnP kan een apparaat zelf een opening in de router maken, en een doorverwijzing die ooit is ingesteld, kan nog actief zijn. Laat nagaan wat er vanaf internet te bereiken is.

Wanneer schakelt u een vakman in?

Schakel een vakman in als een van deze situaties bij u speelt.

• Een camera is alleen met een ladder of hoogwerker bereikbaar en moet worden schoongemaakt of opnieuw gericht.
• Er zit vocht in een camera, of het nachtbeeld blijft wit na het schoonmaken.
• De recorder meldt schijffouten, start steeds opnieuw op, of er ontbreken opnames.
• Camera's of recorder krijgen geen updates meer.
• Er staan onbekende accounts in het systeem, of niemand weet nog wie er toegang heeft.
• De recorder is mogelijk vanaf internet bereikbaar, of niemand weet hoe het meekijken op afstand is ingericht.
• U wilt camera's bijplaatsen of het systeem op een eigen deel van het netwerk zetten.

Hoeveel werk een onderhoudsronde is, hangt vooral af van het aantal camera's, hoe hoog en bereikbaar ze hangen, of er een schijf vervangen moet worden en hoe het netwerk is ingericht.

Eplus legt camerasystemen aan voor woningen en bedrijven en verzorgt ook onderhoud en uitbreiding. Meer over veiligheid in en om uw pand vindt u in de Kennisbank Veiligheid.