Zakelijke batterij en peak shaving: wanneer zinvol?

Wat peak shaving is

Peak shaving is Engels voor het afschaven van pieken: de momenten waarop uw bedrijf veel vermogen tegelijk vraagt, zoals bij het opstarten van machines of laadpalen. Een batterij levert dan een deel van de stroom, zodat u minder van het net afneemt. Als het rustiger is, laadt hij weer bij.

Uw verbruik over de dag daalt daardoor niet. De batterij verschuift alleen het moment waarop u stroom van het net haalt, en laden en ontladen kost altijd wat energie.

Begrippen die u nodig hebt

Vermogen (kW)

Hoeveel stroom er op één moment wordt gevraagd of geleverd. Een piek is een moment met veel vermogen.

Energie (kWh)

Vermogen maal tijd. Een piek van 20 kW die een half uur duurt, vraagt 10 kWh.

Gecontracteerd transportvermogen

Het afnamevermogen dat een grootverbruiker met de netbeheerder vastlegt in de aansluit- en transportovereenkomst, kortweg ATO.

Wanneer een piek u iets kost

Of het afschaven van pieken iets oplevert, hangt eerst af van uw soort aansluiting. Tot en met 3x80A is het kleinverbruik, daarboven grootverbruik. Die grens is landelijk gelijk.

Kleinverbruik: de maat van de aansluiting telt

Bij kleinverbruik hangen de netbeheerkosten vooral af van de maat van uw aansluiting: volgens Liander maakt een zwaardere aansluiting ze hoger. Hoe hoog uw pieken binnen die aansluiting zijn, speelt daarbij in de regel geen rol. De precieze opbouw staat in de tarieven van uw netbeheerder.

Een batterij kan wel helpen als uw pieken tegen de grens van de aansluiting aanlopen. Een 3x80A-aansluiting staat bij Liander indicatief voor ongeveer 55 kW; aan dat getal kunt u geen rechten ontlenen. Vangt een batterij de korte pieken op, dan kunt u mogelijk op uw huidige aansluiting blijven. De volgende stap is grootverbruik, en in een gebied met netcongestie is dat geen snelle stap.

Grootverbruik: vermogen telt mee

Bij grootverbruik legt u met de netbeheerder een gecontracteerd transportvermogen vast. Vaak hangt een deel van de netkosten dan samen met vermogen, bijvoorbeeld met dat gecontracteerde vermogen of met de hoogste gemeten piek in een periode; dat laatste heet soms kW-max. Of en hoe dat bij u speelt, staat in uw contract en in de actuele tarieven van uw netbeheerder. Die tarieven kunnen veranderen.

Bewegen uw netkosten mee met uw hoogste piek, dan kan een lagere piek geld schelen. Maar één piek die de batterij mist, kan dan voor de hele periode meetellen. De batterij moet dus juist op drukke dagen betrouwbaar werken.

Netcongestie: als het net geen ruimte heeft

Bij netcongestie is er in een gebied geen ruimte meer op het stroomnet voor extra afname of teruglevering. Wie dan meer capaciteit aanvraagt, komt volgens Liander op een wachtlijst, in de volgorde van het maatschappelijk prioriteringskader. Ruimte kan later vrijkomen door netverzwaring of door congestiemanagement, waarbij grote klanten een vergoeding krijgen voor flexibel gebruik.

Sinds 1 juli 2026 staan klein- en grootverbruik in de congestiegebieden van Liander op één wachtlijst per gebied. Daardoor kan ook een bedrijf met een kleinverbruikaansluiting langer moeten wachten als het geen prioriteitscategorie heeft.

Voor Noord-Holland Noord, het gebied ten noorden van het Noordzeekanaal waar ook Alkmaar en Heerhugowaard liggen, verwachten Liander en TenneT volgens een bericht van 15 januari 2026 dat de congestie pas tussen 2035 en 2038 voorbij is. Wat dat voor uw adres betekent, hoort u van uw netbeheerder. Hoe de wachtlijst werkt, staat in het artikel over netcongestie voor bedrijven onder deze pagina.

Flexibele contracten en de rol van een batterij

Voor bedrijven die flexibel kunnen zijn, bestaan ook andere contractvormen. Zo mogen netbeheerders in congestiegebieden, na een besluit van de ACM, een non-firm ATO aanbieden: een overeenkomst zonder vaste transportcapaciteit, met korting op het nettarief. En sinds 1 april 2025 is er op regionale netten het tijdsblokgebonden transportrecht, waarbij u alleen in afgesproken blokken transport hebt, met een lager nettarief.

Een batterij kan zo'n contract werkbaar maken: hij laadt als u capaciteit hebt en levert in de uren zonder. Welke varianten op uw aansluiting mogelijk zijn, bepaalt de netbeheerder. Een aanvraag of contractwijziging loopt via u als aansluithouder.

Eerst meten: wat uw kwartierdata laten zien

Of een batterij past, ziet u aan de vorm van uw pieken, niet aan het jaarverbruik. Daarvoor hebt u meetgegevens per kwartier of fijner nodig. Bij grootverbruik zijn zulke gegevens vaak al beschikbaar; vraag uw leverancier of meetbedrijf ernaar. Bij kleinverbruik met een slimme meter kan een energiemonitor een vergelijkbaar beeld geven. Bekijk zomer en winter.

Waar u in de gegevens op let

• Hoogte: hoe ver de pieken boven de grens uitkomen die u wilt aanhouden.
• Duur: een paar minuten, een kwartier of uren achter elkaar.
• Frequentie: dagelijks, alleen op werkdagen of vooral in de winter.
• Oorzaak: welke machines, installaties of laadpalen tegelijk aanstaan op het moment van de piek.
• Herstel: hoeveel tijd er tussen twee pieken is om de batterij weer te laden.

Fictief voorbeeld. Aannames: u wilt niet meer dan 50 kW van het net afnemen, een zelf gekozen grens met marge onder de aansluiting. Op werkdagen vraagt het bedrijf van half acht tot acht uur 70 kW, daarna 35 kW. Verlies in de batterij en veroudering tellen niet mee.

Vermogen boven de grens

70 kW min 50 kW = 20 kW

Energie voor die piek

20 kW × 0,5 uur = 10 kWh

Ruimte om bij te laden

50 kW min 35 kW = 15 kW

Tijd om weer vol te raken

10 kWh gedeeld door 15 kW ≈ 40 minuten, zonder verlies

De batterij moet minstens 20 kW kunnen leveren, 10 kWh bruikbaar kunnen opslaan en na de piek minstens 40 minuten krijgen om bij te laden.

Wat dit wel en niet betekent: Wat het wel betekent: vermogen, capaciteit en laadtijd zijn drie aparte eisen die uit uw eigen meetgegevens volgen. Wat het niet betekent: dat 20 kW en 10 kWh voor dit bedrijf genoeg is. Een langere piek of een tweede piek kort erna vraagt meer, en verlies, veroudering en de grenzen van de omvormer ontbreken hier. Over kosten of terugverdientijd zegt dit voorbeeld niets.

Ook het bijladen vraagt sturing. Laadt de batterij vol terwijl het verbruik nog hoog is, dan maakt hij zelf een nieuwe piek. Daarom hoort er altijd een regeling bij die het vermogen op de aansluiting meet en de batterij daarop aanstuurt.

Wat u vóór een batterij kunt doen

Liander noemt voor ondernemers in congestiegebieden onder meer: inzicht in het verbruik, machines gespreid starten, opslag in een batterij, flexibele capaciteit aanbieden tegen een vergoeding en een energiescan. De stappen zonder batterij zijn vaak eenvoudiger en maken een batterij soms kleiner of overbodig.

• Gespreid opstarten. Laat machines, compressoren of ovens na elkaar aangaan in plaats van tegelijk, bijvoorbeeld met een tijdschakeling.
• Laadpalen verdelen. Met load balancing krijgen laadpalen alleen het vermogen dat overblijft. Lees hoe load balancing bij laadpalen werkt.
• Verbruik verschuiven. Processen die kunnen wachten, zoals voorverwarmen, koelen of laden, naar rustige uren verplaatsen.
• Sturen met een EMS. Een energiemanagementsysteem meet het vermogen op de aansluiting en begrenst verbruikers als een grens in zicht komt.
• Contract bekijken. Past uw gecontracteerde vermogen nog bij uw werkelijke pieken, en is een flexibel contract mogelijk?

Blijven er daarna korte pieken over die u niet kunt verschuiven, dan komt een batterij in beeld. Het EMS bepaalt dan ook wanneer de batterij laadt en levert.

Wanneer een batterij zinvol kan zijn

Leg uw meetgegevens naast uw aansluiting en uw contract. Deze tabel helpt bij die afweging.

Geen bedragen en geen terugverdientijden: die hangen af van uw contract, de tarieven van uw netbeheerder en de offerte. Zet bij een eigen berekening altijd de datum en uw aannames.

De beste kansen liggen bij korte, voorspelbare pieken op een aansluiting die vol zit, of bij een contract dat flexibiliteit beloont.

Krijgt de batterij ook andere taken, zoals eigen zonnestroom opslaan, leg dan vast welke taak voorgaat. Een batterij die net is leeggelopen, vangt de volgende piek niet op.

Wat een batterij niet oplost

Een batterij is een hulpmiddel met grenzen. Deze misverstanden komen vaak voor.

“Een batterij geeft mijn bedrijf extra aansluitcapaciteit.”

Nee. Hij verschuift alleen wanneer u stroom van het net haalt. Is hij leeg, dan geldt de grens van uw aansluiting of contract gewoon weer. Bij een kleinverbruikaansluiting kan de hoofdbeveiliging dan afschakelen.

“Een grote batterij vangt elke piek op.”

Een batterij heeft twee grenzen: het vermogen dat hij kan leveren (kW) en de energie die erin past (kWh). Een batterij met veel kWh maar een kleine omvormer haalt een hoge, korte piek niet.

“Met een batterij heb ik ook noodstroom.”

Niet vanzelf. Daarvoor zijn een aparte functie en een aangepaste aansluiting nodig.

Plaatsing en veiligheid

Een batterij slaat veel energie op één plek op. Voor thuisbatterijen geeft de Brandweer een aantal uitgangspunten. Ze zijn ook bij een bedrijfsbatterij het bespreken waard.

Uitgangspunten van de Brandweer

• Een koele, geventileerde plek, buiten de vluchtroute.
• Een ondergrond die niet kan branden, en een rookmelder in de buurt.
• Een batterijmanagementsysteem (BMS) dat de cellen bewaakt, en kwalificatie volgens IEC-EN 62619.
• Plaatsing door een installateur, en een melding bij uw verzekeraar.

Bij batterijopslag in bedrijven valt ook vaak de naam PGS 37, een richtlijn uit de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen. De inhoud bespreken we hier niet. Vraag uw installateur en uw verzekeraar welke eisen voor uw opstelling gelden, voordat u een plek kiest.

Elektrisch is een batterij een uitbreiding van uw installatie. Nieuwe installaties, uitbreidingen en wijzigingen worden ontworpen en aangelegd volgens NEN 1010:2020+C1:2024, de actuele uitgave van NEN (stand 13 oktober 2026). De installateur kijkt daarbij ook of verdeler, kabels en beveiliging bij de batterij passen.

Wanneer schakelt u een vakman in?

Een tweede blik van een vakman helpt in deze situaties.

• Uw kwartierdata tonen korte, terugkerende pieken boven de grens die u wilt aanhouden.
• Er komt verbruik bij, terwijl uw aansluiting vol raakt en het net in uw gebied geen ruimte heeft.
• U overweegt een flexibel contract en wilt weten of sturing of opslag dat haalbaar maakt.
• U hebt een offerte voor een batterij en wilt weten wat plaatsing en aansluiting in uw pand vragen.

Eplus denkt mee over opslag en sturing in bedrijfspanden in Noord-Holland. Lees meer over energieopslag voor bedrijven. Gesprekken met de netbeheerder over uw aansluiting of contract voert u zelf.

Voor een woning ligt de afweging anders; die staat in het artikel over een thuisbatterij zonder salderen. Andere artikelen over opslag en sturing staan in de Kennisbank Energie.