1-fase of 3-fase laden: wat betekenen 3,7, 7,4, 11 en 22 kW?
In de folder van de laadpaal staat 11 kW, in de gegevens van uw auto 7,4 kW, en de buurman zegt met 22 kW te laden. Welk getal geldt voor u? De vier laadvermogens volgen uit één rekensom, en wat u thuis werkelijk haalt, hangt af van de zwakste schakel.
Kort antwoord
De getallen volgen uit vermogen = spanning × stroom, met 230 volt per fase: één fase met 16 A geeft ongeveer 3,7 kW, één fase met 32 A ongeveer 7,4 kW, drie fasen met 16 A ongeveer 11 kW en drie fasen met 32 A ongeveer 22 kW. Thuis bepaalt de zwakste schakel de snelheid: uw aansluiting, de laadpaal met zijn groep of de boordlader van de auto. Bij een 3x25A-aansluiting is 11 kW het gangbare maximum.
Op deze pagina (9)
- Vier getallen, één rekensom
- De zwakste schakel bepaalt de snelheid
- Welk vermogen haalt u met welke combinatie?
- 7,4 kW: het getal dat het vaakst verwart
- 22 kW thuis: wat ervoor nodig is
- Hoe lang duurt laden bij elk vermogen?
- Zo zoekt u uit wat bij u past
- Veelgemaakte misverstanden
- Wanneer schakelt u een vakman in?
Vier getallen, één rekensom
Laadpalen en elektrische auto's worden aangeduid met 3,7, 7,4, 11 of 22 kW. Die getallen volgen uit één formule: vermogen is spanning maal stroom, kort P = U × I, met 230 volt per fase. Het verschil zit in het aantal fasen waarover wordt geladen en de stroom in ampère (A) per fase.
Wat een fase is en wat 1-fase of 3-fase voor de rest van uw huis betekent, leest u in het verschil tussen 1-fase en 3-fase. Hier gaat het alleen over laden.
De vier laadvermogens uitgerekend
| Laadvermogen | Fasen | Stroom per fase | Rekensom |
|---|---|---|---|
| ongeveer 3,7 kW | 1 | 16 A | 230 V × 16 A = 3.680 W |
| ongeveer 7,4 kW | 1 | 32 A | 230 V × 32 A = 7.360 W |
| ongeveer 11 kW | 3 | 16 A | 3 × 230 V × 16 A = 11.040 W |
| ongeveer 22 kW | 3 | 32 A | 3 × 230 V × 32 A = 22.080 W |
Dit is wat er op papier naar de auto kan. Wat werkelijk haalbaar is, hangt af van de aansluiting, de groep en de boordlader van de auto.
Let op: 7,4 kW via één fase betekent ongeveer 32 A door die ene fase, terwijl 11 kW over drie fasen 16 A per fase vraagt. Het hogere vermogen vraagt dan minder stroom per fase. Daar komt veel verwarring rond 7,4 kW vandaan.
De zwakste schakel bepaalt de snelheid
Tussen het stroomnet en de accu van uw auto zitten drie schakels, elk met een eigen grens. De laagste grens bepaalt hoe snel u laadt. Een laadpaal van 11 kW maakt een auto die maar 3,7 kW kan opnemen niet sneller.
Schakel 1: de aansluiting van uw huis
Uw aansluitwaarde, bijvoorbeeld 1x35A of 3x25A, is de bovengrens voor alles in huis samen, per fase. Op een 1-fase-aansluiting laadt u op één fase, welke laadpaal u ook kiest. Volgens Milieu Centraal is op 1-fase maximaal ongeveer 3,7 kW mogelijk, en op een 3x25A-aansluiting 7,4 of 11 kW.
De laadpaal deelt de aansluiting met de rest van het huis. Milieu Centraal raadt load balancing aan: een regeling die het laadvermogen afstemt op wat het huis op dat moment gebruikt. Lees hoe load balancing het laden afstemt op uw huis.
Schakel 2: de laadpaal en de groep
Een laadpaal heeft een maximaal vermogen, en de installateur stelt in hoeveel stroom hij per fase mag leveren. Die instelling past bij de groep in de groepenkast en bij uw aansluiting. Een laadpaal die tot 22 kW kan, laadt dus niet met 22 kW als hij lager is ingesteld.
Voor laden op drie fasen moeten alle drie de fasen tot aan de laadpaal lopen, via een groep en een kabel die daarop zijn berekend. Welke kabel en beveiliging nodig zijn, hangt onder meer af van het vermogen, de lengte en de aanlegwijze. Een vaste maat bestaat niet.
Schakel 3: de boordlader in de auto
Thuis laadt u met wisselstroom (AC), terwijl de accu gelijkstroom opslaat. De omzetting gebeurt in de auto, in de boordlader, ook wel onboard charger genoemd. Volgens Milieu Centraal begrenst de boordlader hoe snel de auto laadt.
Elke boordlader heeft een maximaal vermogen en laadt op één of op drie fasen. Een auto die op één fase laadt, gebruikt ook aan een 3-fase-laadpaal maar één fase.
Bij een snellader krijgt de auto gelijkstroom en gaat het laden buiten de boordlader om. Het snellaadvermogen in de brochure zegt dus niets over laden thuis.
Welk vermogen haalt u met welke combinatie?
Lees elke rij van links naar rechts: de laagste grens bepaalt de uitkomst.
| Aansluiting | Laadpaal | Boordlader van de auto | Laadvermogen, theoretisch |
|---|---|---|---|
| 1-fase, bijvoorbeeld 1x35A | laadt op één fase, 16 A | 1-fase of 3-fase | ongeveer 3,7 kW |
| 3x25A | 3-fase, 16 A per fase | 3-fase, 11 kW of meer | ongeveer 11 kW |
| 3x25A | 3-fase, 16 A per fase | alleen 1-fase, bijvoorbeeld tot 7,4 kW | ongeveer 3,7 kW: de auto gebruikt één fase |
| 3x25A | geschikt voor 22 kW | 3-fase, tot 22 kW | ongeveer 11 kW, het gangbare maximum bij 3x25A |
| 3-fase, zwaarder dan 3x25A | 3-fase, 32 A per fase | 3-fase, tot 22 kW | ongeveer 22 kW, als de aansluiting, de groep en het huisverbruik het toelaten |
Met load balancing valt het laadvermogen lager uit zolang het huis veel vraagt. Wat bij u haalbaar is, blijkt pas als aansluiting, groepenkast en auto samen zijn bekeken.
Aannames: een fictieve woning met een 3x25A-aansluiting en 230 V per fase. De laadpaal laadt op drie fasen en is ingesteld op 16 A per fase. De auto heeft een boordlader die alleen op één fase laadt, tot 32 A. Het huisverbruik telt in dit voorbeeld niet mee.
- Laadpaal, op drie fasen
- 3 × 230 V × 16 A ≈ 11 kW
- Boordlader, op één fase
- 230 V × 32 A ≈ 7,4 kW
- Wat de auto gebruikt
- één fase, met hooguit de 16 A die de laadpaal per fase toestaat
- Laadvermogen
- 230 V × 16 A ≈ 3,7 kW
De auto laadt met ongeveer 3,7 kW. Niet met de 11 kW van de laadpaal en niet met de 7,4 kW van de boordlader: het aantal fasen en de laagste stroom per fase bepalen samen de uitkomst.
Wat dit wel en niet betekent: Dit laat zien hoe de schakels samenwerken, niet hoe uw eigen auto laadt. De waarden zijn afgerond en theoretisch, en load balancing kan het laadvermogen verder verlagen.
7,4 kW: het getal dat het vaakst verwart
Op sommige websites staat 7,4 kW als gewone keuze voor laden op 1-fase. Dat betekent ongeveer 32 A door die ene fase. Bij een 1x35A-aansluiting blijft er dan op papier 3 A over voor de rest van het huis, en bij 1x25A past het helemaal niet. Milieu Centraal noemt voor 1-fase een maximum van ongeveer 3,7 kW.
Bij een 3x25A-aansluiting noemt Milieu Centraal 7,4 of 11 kW als mogelijk. Welke van de twee u haalt, hangt af van de laadpaal, de instelling en de boordlader van de auto. Via één fase kan 7,4 kW hier niet: dat vraagt ongeveer 32 A, en bij 3x25A heeft elke fase een grens van 25 A. Op deze aansluiting loopt 7,4 kW dus over meer dan één fase, met minder stroom per fase. Ziet u bij een 3-fase-aansluiting een laadpaal of instelling van 7,4 kW, vraag dan over hoeveel fasen en met welke stroom per fase er wordt geladen.
22 kW thuis: wat ervoor nodig is
22 kW is het hoogste getal bij laadpalen voor thuis. Milieu Centraal rekent alles boven 11 kW tot hoog vermogen. Thuis haalt u 22 kW alleen als alle schakels meedoen:
- een 3-fase-aansluiting waarop de laadpaal ongeveer 32 A per fase kan krijgen, naast wat het huis zelf gebruikt (wat daarvoor nodig is, beoordeelt een installateur);
- een groep en een kabel naar de laadpaal die op dat vermogen zijn berekend;
- een laadpaal die 22 kW kan leveren en daarop is ingesteld;
- een auto waarvan de boordlader 22 kW wisselstroom kan opnemen. Niet elke auto kan dat.
Bij een 3x25A-aansluiting is 11 kW het gangbare maximum. Voor 22 kW is dus een zwaardere aansluiting dan 3x25A nodig. Welke maat bij uw huis past, laat u uitrekenen; de aanvraag doet u zelf bij de netbeheerder. Of dat de moeite waard is, hangt af van wat het u in tijd oplevert.
Hoe lang duurt laden bij elk vermogen?
De laadtijd is de energie die u bijlaadt, in kilowattuur (kWh), gedeeld door het laadvermogen in kW.
Aannames: u laadt 30 kWh bij, bijvoorbeeld de helft van een fictieve accu van 60 kWh. Het laadvermogen blijft het hele laden gelijk en de auto kan elk vermogen opnemen. Laadverliezen en load balancing tellen niet mee.
- 3,7 kW
- 30 kWh ÷ 3,7 kW ≈ 8,1 uur, ruim 8 uur
- 7,4 kW
- 30 kWh ÷ 7,4 kW ≈ 4,1 uur, ongeveer 4 uur
- 11 kW
- 30 kWh ÷ 11 kW ≈ 2,7 uur, ongeveer 2 uur en 45 minuten
- 22 kW
- 30 kWh ÷ 22 kW ≈ 1,4 uur, ongeveer 1 uur en 20 minuten
Van 3,7 naar 7,4 kW scheelt in dit voorbeeld ongeveer 4 uur. Van 11 naar 22 kW scheelt nog bijna anderhalf uur. Elke verdubbeling van het vermogen halveert de laadtijd, maar de winst in uren wordt steeds kleiner.
Wat dit wel en niet betekent: Het laat zien hoe vermogen en laadtijd samenhangen, niet hoe snel uw auto laadt. De boordlader, de instelling van de laadpaal, load balancing en laadverliezen maken het in de praktijk trager.
Staat de auto elke nacht thuis, dan telt vooral of het laden voor de ochtend klaar is. Wie veel rijdt, de auto kort thuis heeft of twee auto's laadt, merkt een hoger vermogen eerder. Welke posten meetellen bij laden op 3-fase, leest u bij wat een laadpaal installeren kost.
Zo zoekt u uit wat bij u past
Vier vragen geven samen het antwoord. Voor geen ervan hoeft u iets te openen.
- Wat kan uw auto opnemen? Zoek in de handleiding of de technische gegevens naar het laadvermogen bij wisselstroom (AC) en het aantal fasen. Staat er 3,7 of 7,4 kW, dan laadt de auto meestal op één fase; bij 11 of 22 kW op drie.
- Welke aansluiting hebt u? Bijvoorbeeld 1x35A of 3x25A. Uw netbeheerder kent die waarde, of een installateur kijkt het na.
- Wat staat er tegelijk aan? Een warmtepomp, inductiekookplaat of thuisbatterij gebruikt dezelfde aansluiting als de laadpaal.
- Hoeveel laadt u per dag, en hoe lang staat de auto thuis? Daaruit volgt welk vermogen u echt nodig hebt.
Hebt u een 3-fase-aansluiting, denk dan bij de keuze voor een laadpaal ook aan een volgende auto. Die laadt misschien wel op drie fasen.
Veelgemaakte misverstanden
- “Een 11 kW-laadpaal laadt elke auto met 11 kW.”
- Nee. Een auto die op één fase laadt, haalt aan zo'n laadpaal ongeveer 3,7 kW.
- “Thuis kan ik altijd 22 kW laden.”
- Alleen als aansluiting, groep, laadpaal en auto dat alle vier toelaten. Bij een 3x25A-aansluiting is 11 kW het gangbare maximum.
- “Een hoger laadvermogen scheelt altijd veel tijd.”
- Elke verdubbeling halveert de laadtijd, maar de winst in uren wordt steeds kleiner. Of u het merkt, hangt af van hoe lang de auto thuis staat.
Wanneer schakelt u een vakman in?
Schakel een installateur in als:
- u een laadpaal wilt kiezen en niet weet welk vermogen bij uw aansluiting en uw auto past;
- uw auto merkbaar trager laadt dan u op grond van de laadpaal en de auto zou verwachten;
- u wilt overstappen van laden op één fase naar drie fasen, of naar een hoger laadvermogen;
- er naast de laadpaal een warmtepomp, inductiekookplaat of thuisbatterij is of komt.
Eplus rekent vooraf met u uit welk laadvermogen bij uw situatie past; meer daarover leest u bij een laadpaal thuis. Een zwaardere aansluiting vraagt u zelf aan bij de netbeheerder; die aanvraag regelt Eplus niet. Andere vragen over laden thuis vindt u in de Kennisbank over laden.
Veelgestelde vragen
Is 11 kW of 22 kW beter voor thuis?
Bij een 3x25A-aansluiting is 11 kW het gangbare maximum, dus daar is 11 kW de hoogste stand die past. 22 kW vraagt drie fasen met ongeveer 32 A per fase, dus een zwaardere aansluiting dan 3x25A, en een auto die 22 kW wisselstroom kan opnemen. Een laadpaal die 22 kW kan, laadt niet sneller dan uw aansluiting en uw auto toelaten.
Hoeveel kW kan ik thuis laden?
Dat hangt eerst af van uw aansluiting. Milieu Centraal noemt op 1-fase maximaal ongeveer 3,7 kW en bij een 3x25A-aansluiting 7,4 of 11 kW. Daarna bepalen de instelling van de laadpaal en de boordlader van uw auto wat er overblijft. Gebruikt het huis tegelijk veel stroom, dan kan load balancing het laden tijdelijk afremmen.
Hoe snel laad ik met 11 kW?
Deel de energie die u bijlaadt door het vermogen. 22 kWh bijladen duurt op 11 kW theoretisch ongeveer 2 uur. Dat lukt alleen als uw auto op drie fasen 11 kW kan opnemen en het huis niet tegelijk veel vraagt. Door laadverliezen duurt het in de praktijk iets langer.
Welke laadpaal past bij een 3x25A-aansluiting?
Gangbaar is een laadpaal die op drie fasen laadt, tot ongeveer 11 kW. Hoeveel uw auto daarvan gebruikt, hangt af van de boordlader. Omdat de laadpaal de aansluiting deelt met de rest van het huis, raadt Milieu Centraal load balancing aan. De installateur stelt het maximum in op wat uw groep en aansluiting aankunnen.
Hoe weet ik of mijn auto op drie fasen laadt?
Kijk in de handleiding of de technische gegevens bij laden met wisselstroom (AC). Daar staat het maximale laadvermogen, vaak met het aantal fasen erbij. Het vermogen voor snelladen (DC) is een ander getal en zegt niets over laden thuis. Staat het er niet duidelijk, vraag het dan na bij de dealer of de importeur.
Kan ik op 1-fase met 7,4 kW laden?
Op papier vraagt dat ongeveer 32 A door één fase. Bij een 1x35A-aansluiting blijft er dan weinig over voor de rest van het huis, en bij 1x25A past het niet. Milieu Centraal noemt voor 1-fase een maximum van ongeveer 3,7 kW. Laat een installateur uitrekenen wat bij uw aansluiting kan voordat u een laadpaal kiest.
Hulp van Eplus
Bronnen
- Opladen elektrische auto, Milieu Centraal. Geraadpleegd op . Bekijk de bron
- Test aardlekschakelaar kan ongelukken voorkomen, Techniek Nederland. Geraadpleegd op . Bekijk de bron
