Laadpaal thuis: wat moet er technisch worden gecontroleerd?

Waarom een laadpaal om een technische check vraagt

Een waterkoker vraagt een paar minuten veel stroom en is dan klaar. Een elektrische auto vraagt die stroom urenlang achter elkaar, vaak 's avonds, als ook de kookplaat of de warmtepomp aanstaat.

Een vaste laadpaal, ook wel wallbox genoemd, werkt in vaktermen met mode 3: de laadpaal en de auto communiceren via de laadkabel. De laadpaal geeft door hoeveel stroom de auto mag nemen, en zet pas spanning op de kabel als de auto goed is aangesloten. Mode 4 is snelladen met gelijkstroom, zoals langs de snelweg. Laden aan een gewoon stopcontact valt onder geen van beide.

De check volgt daarom de hele weg: van de aansluiting, via de groepenkast en de kabel, tot de stekker in uw auto.

De technische check in één overzicht

Een installateur loopt bij een laadpaal thuis een reeks onderdelen langs. De tabel zet ze op een rij. In de laatste kolom staat wat u zelf al kunt uitzoeken, zonder iets te openen.

Een overzicht, geen volledige lijst. Welke punten bij u zwaar wegen, hangt af van uw huis, uw auto en de plek van de laadpaal.

Aansluiting en fasen: hoeveel ruimte is er?

De aansluiting is de verbinding van uw huis met het stroomnet. De maat ervan heet de aansluitwaarde, bijvoorbeeld 1x35A of 3x25A: eerst het aantal fasen, dan de stroom per fase in ampère. Een fase is één toevoer van 230 volt. Wat het verschil tussen een 1-fase en een 3-fase aansluiting in huis betekent, staat in een apart artikel.

Bij Liander lopen de standaardmaten voor kleinverbruik, waar woningen onder vallen, van 1x10A tot 3x80A. Een 3x25A-aansluiting staat indicatief voor ongeveer 17 kW. Liander vermeldt erbij dat u aan die kW-waarden geen rechten kunt ontlenen.

Voor laden noemt Milieu Centraal deze grenzen: op 1-fase maximaal ongeveer 3,7 kW, en op een 3x25A-aansluiting 7,4 of 11 kW. Boven 11 kW spreekt Milieu Centraal van hoog vermogen, bijvoorbeeld 22 kW.

De installateur kijkt ook naar wat er al op de aansluiting hangt, zoals een kookplaat of een warmtepomp. Bij 3-fase gaat het om de belasting per fase. Laadt de auto op één fase, dan kiest de installateur bij voorkeur de fase die het minst belast is.

De boordlader van uw auto

In elke elektrische auto zit een eigen lader, de boordlader. Die zet de wisselstroom uit de laadpaal om in gelijkstroom voor de accu. Volgens Milieu Centraal begrenst de boordlader hoe snel de auto laadt. Een laadpaal die 11 kW kan leveren, laadt een auto die op één fase laadt dus niet met 11 kW.

Daarom vraagt een installateur welke auto u heeft, of welke u verwacht. Het AC-laadvermogen en het aantal fasen staan in de specificaties van de auto. Hoe aansluiting, laadpaal en auto samen het laadvermogen bepalen, met rekenvoorbeelden, staat in een apart artikel over 1-fase en 3-fase laden.

De groepenkast: plek voor een eigen groep

Een laadpaal komt doorgaans op een eigen groep: één stroomkring vanuit de groepenkast, met een eigen beveiliging tegen te veel stroom. Zo deelt de laadpaal zijn leiding niet met andere apparaten, en blijft bij een storing aan de laadpaal de rest van het huis werken.

Voor die groep moet er plek zijn in de kast. Een beveiliging voor laden op drie fasen neemt meer ruimte in dan een voor één fase. De installateur kijkt ook naar de opbouw: hoe de bestaande groepen over de fasen zijn verdeeld, welke aardlekbeveiliging er al in zit, en of er verkleuring of sporen van warmte zijn.

Is de kast vol, of past de opbouw niet bij wat erbij komt, dan moet hij eerst worden uitgebreid of vervangen. Dat is een apart onderwerp.

Aardlekbeveiliging die past bij de laadpaal

Een aardlekbeveiliging schakelt af als er stroom weglekt, bijvoorbeeld door een defect of door vocht. Op de groep van een laadpaal hoort zo'n beveiliging. De vraag is welke.

De accu van een auto wordt met gelijkstroom geladen. Bij een fout kan daardoor een lekstroom ontstaan waar niet elke aardlekbeveiliging op is gemaakt. Sommige laadpalen hebben daarvoor zelf een detectie ingebouwd, andere niet. Welke beveiliging er in de groepenkast bij hoort, hangt dus af van de laadpaal die u kiest. De installateur haalt dat uit de documentatie van de fabrikant. Vaste regels die online rondgaan, houden daar niet altijd rekening mee.

Aarding

De installateur kijkt ook naar de aarding. Dat is de verbinding die bij een fout de stroom een veilige weg geeft, zodat de beveiliging afschakelt en er geen gevaarlijke spanning op metalen delen blijft staan. Een laadpaal staat vaak buiten, en tijdens het laden is de auto via de kabel met de installatie verbonden. Hoe de aarding in uw huis is opgebouwd, bepaalt mede welke maatregelen bij de laadpaal nodig zijn.

Welke regels gelden er?

Een extra groep voor een laadpaal is een wijziging van de elektrische installatie. Nieuwe installaties, uitbreidingen en wijzigingen worden ontworpen en aangelegd volgens NEN 1010:2020+C1:2024, de actuele uitgave van NEN (stand 12 oktober 2026). Dat geldt ook voor de delen van de bestaande installatie die door de wijziging worden geraakt.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) verwijst voor elektrische installaties naar NEN 1010. Bij de rijksregels voor nieuwbouw staat ook een regel over laden: oplaadpunten bij een nieuwe parkeerfunctie moeten volgens NEN 1010 mode 3 of mode 4 zijn (artikel 4.199 lid 2 Bbl). Dat meldt IPLO, het informatiepunt van de Rijksoverheid.

Kabelroute, afstand en de plek van de laadpaal

Tussen de groepenkast en de laadpaal loopt een kabel. Hoe langer die is, hoe meer spanning er onderweg verloren gaat. Bij een laadpaal die urenlang veel stroom vraagt, telt dat mee.

Welke kabel nodig is, hangt af van het laadvermogen, de lengte, het kabeltype, de manier van aanleggen, de temperatuur eromheen, kabels die ernaast liggen en de beveiliging in de kast. Eén vaste maat per afstand bestaat niet, ook al suggereren lijstjes op internet dat wel.

Wat er bij de route en de plek meetelt

• Route: door muren, langs de gevel, door de kruipruimte of onder de grond, met een kabel en bevestiging die bij die omgeving passen.
• Buiten en in de grond: de kabel moet tegen vocht en beschadiging kunnen, of beschermd liggen, bijvoorbeeld in een buis.
• Plek: op eigen terrein, waar de laadkabel de auto haalt zonder over een looproute te liggen. Op een oprit kan bescherming tegen aanrijden nodig zijn.
• Internet: veel laadpalen hebben voor een app of sturing wifi, een netwerkkabel of een simkaart nodig. Een netwerkkabel kan vaak mee in dezelfde route.
• Later: denkt u aan een tweede auto of een zwaardere laadpaal, zeg dat vooraf. Dan kan de kabel daarop worden gekozen.

Load balancing, netbeheerder en VvE

Past de laadpaal op papier, dan blijft de vraag wat er gebeurt op het drukste moment van de dag. Staan de kookplaat, de warmtepomp en de wasdroger aan terwijl de auto laadt, dan kan het totaal boven de grens van de aansluiting komen. De hoofdbeveiliging kan dan afschakelen.

Bij load balancing beweegt het laadvermogen mee met het huisverbruik, zodat het totaal binnen die grens blijft. Het hoeft niet, maar Milieu Centraal raadt het wel aan. Er is een meting van het huisverbruik voor nodig. Lees hoe load balancing het laadvermogen bijstuurt en wat het niet oplost.

Als de aansluiting te klein is

Is er ook met load balancing te weinig ruimte, of wilt u op 3-fase laden terwijl u een 1-fase aansluiting heeft, dan is een andere aansluiting nodig. Die vraagt u zelf aan bij de netbeheerder, bij Liander via mijnaansluiting.nl. Volgens Liander verhoogt een zwaardere aansluiting de netbeheerkosten, en is niet elke maat nog nieuw te krijgen. Wanneer verzwaren echt nodig is, staat in een apart artikel.

Na de montage: instellen, doormeten en opleveren

Na de montage wordt het laadvermogen ingesteld op wat de groep en de aansluiting aankunnen. Is er load balancing, dan wordt die afgestemd op de grens van uw aansluiting. Daarna wordt de nieuwe groep doorgemeten: schakelt de aardlekbeveiliging op tijd af, en is de aarding in orde? Pas dan gaat de laadpaal in gebruik.

Wat u bij de oplevering mag vragen

• Op welk laadvermogen de laadpaal is ingesteld, en of er load balancing is.
• Welke beveiliging in de groepenkast bij de laadpaal hoort, met een bijgewerkt groepenoverzicht.
• Hoe u de aardlekbeveiliging test, of dat de laadpaal dat zelf doet. Techniek Nederland adviseert een aardlekschakelaar twee keer per jaar te testen.
• De documentatie van de laadpaal en een overzicht van wat er is aangelegd.

Veelgemaakte misverstanden

“Een vrije plek in de groepenkast is genoeg.”

Een vrije plek is één voorwaarde. De aansluiting moet ook ruimte hebben, de aardlekbeveiliging moet bij de laadpaal passen en de kabel moet geschikt zijn voor de afstand en de route.

“Elke aardlekschakelaar is goed voor een laadpaal.”

Niet elke aardlekbeveiliging is gemaakt voor elk soort lekstroom die bij het laden kan ontstaan. Welke nodig is, hangt af van de laadpaal en van wat die zelf al detecteert.

“Met load balancing hoeft er niets aan de meterkast te gebeuren.”

Load balancing verdeelt de ruimte op de aansluiting. Er komt meestal nog steeds een eigen groep met beveiliging bij, plus een meting van het huisverbruik.

Wanneer schakelt u een vakman in?

Voor de aanleg van een laadpaal heeft u altijd een installateur nodig. Schakel ook een vakman in als u al een laadpaal heeft en een van deze situaties speelt.

• De hoofdbeveiliging of een aardlekschakelaar slaat af tijdens het laden.
• De laadpaal laadt veel langzamer dan u verwacht, terwijl de auto meer aankan.
• U merkt warmte, brandlucht of verkleuring bij de laadpaal, de kabel of de groepenkast.
• Er komt een warmtepomp, een inductiekookplaat of een thuisbatterij bij.
• U wilt de laadpaal verplaatsen of een tweede laadpunt.

Wilt u weten hoe uw aansluiting en meterkast ervoor staan? Lees hoe Eplus in Heerhugowaard en omgeving te werk gaat bij een laadpaal thuis. Een zwaardere aansluiting vraagt u zelf aan bij de netbeheerder; die aanvraag regelt Eplus niet.

Wat het geheel kost, hangt af van de uitkomst van de check. Daarover gaat het overzicht van de kosten van een laadpaal installeren. Meer over laden vindt u op de Kennisbank-pagina over laden.