Wat is een Wi-Fi site survey en wat laat een heatmap zien?

Wat is een Wi-Fi site survey?

Een site survey is een onderzoek naar de Wi-Fi op een locatie. De vraag is steeds dezelfde: krijgt elk apparaat, op elke plek waar het gebruikt wordt, een goede en stabiele verbinding?

Het draadloze signaal komt van een access point: het kastje aan plafond of wand dat Wi-Fi uitzendt. Thuis is dat vaak de router of een mesh-punt. Hoe ver en hoe goed dat signaal reikt, hangt sterk af van het gebouw. Beton, metaal en glas met een coating houden het signaal tegen of kaatsen het terug. Ook netwerken van de buren spelen mee.

Die invloeden ziet u maar voor een deel op een bouwtekening. Daarom wordt er per plek gemeten of gerekend, en komt het resultaat terug op de plattegrond. Dat beeld heet een heatmap.

Een survey is geen snelheidstest

Een snelheidstest op uw telefoon meet op één plek en op één moment de hele keten: de Wi-Fi, het netwerk en de internetverbinding samen. Een survey richt zich op het draadloze deel, maar dan voor het hele gebouw. Zo blijkt of een probleem in de Wi-Fi zit of ergens anders.

Vier soorten site survey

Er zijn verschillende manieren om de Wi-Fi in kaart te brengen. Ze vullen elkaar aan. Welke u nodig hebt, hangt af van uw vraag en van de fase waarin het gebouw zit.

Vaak een combinatie

In een nieuw pand begint het meestal met een voorspellend ontwerp en eindigt het met een controlemeting. In een bestaand pand met klachten wordt eerst ter plekke gemeten, passief en actief.

Welke frequentiebanden worden gemeten?

Wi-Fi werkt in verschillende frequentiebanden: 2,4 GHz, 5 GHz en bij nieuwere apparaten ook 6 GHz. Een lagere frequentie reikt verder. Een hogere biedt meer ruimte voor verkeer, maar komt minder ver. Elke band krijgt daarom een eigen heatmap.

Gebruiken uw netwerk en apparaten ook de 6 GHz-band, dan hoort die band in de meting. Wi-Fi 6E is volgens de Wi-Fi Alliance de naam voor Wi-Fi 6-apparaten die ook in die band werken. De meetapparatuur moet die band dan ook kunnen meten.

Wat laat een heatmap zien?

Een heatmap is een plattegrond met een kleurenlaag. Elke kleur staat voor een meetwaarde, en de legenda vertelt welke. Een goede rapportage bevat niet één heatmap, maar meerdere: per frequentieband en per eigenschap. Dit zijn de lagen die u het vaakst tegenkomt.

Signaalsterkte

Hoe sterk het meetapparaat het sterkste access point hoort. De eenheid is dBm (decibel ten opzichte van een milliwatt), en de waarde is een negatief getal: hoe dichter bij nul, hoe sterker het signaal. Een sterk signaal alleen is nog geen goede verbinding.

Signaal-ruisverhouding (SNR)

Hoeveel sterker het signaal is dan de achtergrondruis. Hoe groter dat verschil, hoe sneller en stabieler de verbinding meestal is. Een plek met een sterk signaal en veel ruis kan slechter werken dan een plek met een zwakker, maar schoon signaal.

Kanaaloverlap

Een kanaal is een vaste strook binnen een frequentieband. Access points die op hetzelfde kanaal zenden en elkaar horen, moeten op elkaar wachten. Deze laag toont hoeveel access points op een plek hetzelfde kanaal gebruiken, ook die van de buren. Veel access points op één kanaal betekent: wel signaal, maar trage Wi-Fi. Dat is iets anders dan overlap in dekking, die juist nodig is om over te stappen.

Storing van andere apparaten

Ook een magnetron of Bluetooth gebruikt soms dezelfde frequenties. Een gewone Wi-Fi-meting ziet die storing niet altijd; daarvoor is een spectrumanalyse nodig, een meting van alle signalen in de band.

Tweede access point

Roaming betekent dat een apparaat onderweg overstapt naar een access point met een beter signaal. Op de grens tussen twee access points moet het ze daarvoor allebei goed genoeg horen. Deze laag toont hoe sterk het op één na sterkste access point is.

Doorvoer en vertraging

Alleen bij een actieve meting: hoeveel data er per seconde doorheen gaat en hoe snel er antwoord komt. Deze laag ligt het dichtst bij wat een gebruiker merkt.

Een heatmap lezen

Kijk eerst naar de legenda. Kleuren zeggen niets zonder schaal: dezelfde meting kan heel groen of heel rood ogen, afhankelijk van waar de grenzen liggen. Een goed rapport noemt welke doelwaarden zijn gebruikt, en waarom.

Welke waarde voldoende is, hangt af van het gebruik. E-mail en webpagina's vragen minder dan bellen of vergaderen via Wi-Fi, of een scanner die al lopend verbonden moet blijven. Daarom horen de eisen vóór de meting op tafel te liggen, niet erna.

Let ook op de omstandigheden. Een heatmap toont wat het meetapparaat hoorde, op de meethoogte en op dat moment. Een gewone laptop of telefoon hoort vaak minder dan meetapparatuur.

Voorbeeld: van heatmap naar knelpunt

Een heatmap wijst de plek en de richting aan. De oorzaak blijkt pas als de lagen naast elkaar worden gelegd.

Wat een heatmap niet laat zien

Een heatmap is een momentopname van het signaal. Hij zegt weinig over capaciteit: hoeveel apparaten tegelijk goed bediend worden. Een lege kantoorvloer op zaterdag meet anders dan een volle vloer op dinsdagochtend.

Ook de bekabeling en de internetverbinding achter de access points staan niet op de kaart. En verandert de inrichting, dan verandert de dekking mee.

Wanneer is een site survey zinvol?

Een survey loont vooral als er veel afhangt van de Wi-Fi, als het gebouw lastig is, of als er een investering in het netwerk aankomt.

• Voor een nieuw pand of een verbouwing. U weet dan waar netwerkkabels moeten komen, voordat plafonds en wanden dicht gaan.
• Bij klachten op vaste plekken. Een meting laat zien of het aan dekking, storing of overstappen ligt.
• Als er meer van het netwerk gevraagd wordt. Meer medewerkers, bellen via Wi-Fi, scanners in een hal of nieuwe apparaten.
• Na een wijziging in het gebouw. Nieuwe wanden of een andere inrichting veranderen hoe het signaal zich verspreidt.
• Na de installatie van nieuwe access points. Een controlemeting laat zien of het resultaat klopt met het ontwerp.
• In een grote of lastige woning. Meerdere verdiepingen, betonnen vloeren, een uitbouw of een bijgebouw.

Wanneer het minder zin heeft

In een kleine woning met één router en één duidelijke dode hoek is een uitgebreide survey vaak te veel. Een eenvoudige meting volstaat dan meestal.

Is de internetverbinding zelf te traag, dan helpt betere Wi-Fi weinig. Dan ligt de oplossing bij uw internetverbinding.

Meting in een woning of survey in een bedrijf

Het principe is hetzelfde, de schaal en de vraag verschillen.

Thuis gaat het meestal om de vraag waar de router, een mesh-punt of een access point het best kan staan. Zo'n meting is kleiner van opzet en levert vooral een duidelijk advies op.

In een bedrijfspand speelt meer: veel gebruikers tegelijk, overstappen tussen access points terwijl mensen lopen, gescheiden netwerken voor kantoor en gasten, en een rapport waarmee een netwerk kan worden ontworpen of gecontroleerd.

Hoe verloopt een survey, en wat krijgt u?

De aanpak verschilt per situatie en per uitvoerder. In een bestaand pand gaat het in grote lijnen zo.

1. Vraag en eisen vastleggen. Welke ruimten moeten dekking hebben, en welke apparaten worden waarvoor gebruikt?
2. Voorbereiden. Een plattegrond op schaal, toegang tot alle ruimten en een overzicht van de plekken waar het nu misgaat.
3. Meten ter plekke. De vakman loopt met meetapparatuur door het pand, bij voorkeur op werkhoogte en op een moment dat past bij het gewone gebruik.
4. Uitwerken. De metingen worden per band en per laag verwerkt tot heatmaps, en de knelpunten worden benoemd.
5. Rapporteren en adviseren. Wat goed gaat, wat niet, en wat er nodig is om het op te lossen.
6. Controleren. Na aanpassingen of een nieuwe installatie laat een controlemeting zien of het werkt.

Wat staat er in een goed rapport?

• Heatmaps per frequentieband, met een legenda die u kunt lezen.
• De doelwaarden die zijn gebruikt, en waarom die bij uw gebruik passen.
• Een lijst met knelpunten per plek, met de waarschijnlijke oorzaak.
• Een advies: waar access points moeten komen of weg kunnen, welke kanalen en welk zendvermogen, en waar netwerkkabels nodig zijn.
• De omstandigheden van de meting: datum, tijdstip, meethoogte, en welke ruimten wel en niet zijn gemeten.

Na de survey

Vaak volgt uit een survey dat er een access point bij moet of moet verhuizen. Zo'n access point krijgt bij voorkeur een eigen netwerkkabel, die vaak ook de stroom levert. Dat heet PoE, Power over Ethernet. Lees meer over access points laten plaatsen.

Wat bepaalt de kosten van een site survey?

Een vaste prijs voor een site survey bestaat niet. Wat het kost, hangt af van hoeveel er gemeten en uitgewerkt moet worden. Deze factoren spelen mee.

• Oppervlak en verdiepingen. Meer ruimte betekent een langere rondgang en meer heatmaps.
• Het gebouw. Veel beton, metaal of afgeschermde ruimten, zoals een koelcel, vragen meer meetpunten.
• Soort survey. Een ontwerp vooraf, een meting ter plekke of allebei, eventueel met een controlemeting achteraf.
• Banden en eisen. Meer frequentiebanden, en eisen zoals bellen of scannen in beweging, vragen meer meetwerk.
• Planning. Meten buiten werktijd, op een druk moment of in ruimten met beperkte toegang.
• Rapportage. Een korte lijst met bevindingen is iets anders dan een volledig rapport met een uitgewerkt ontwerp.

Vraagt u offertes op, leg ze dan op inhoud naast elkaar. Pas als ze hetzelfde bevatten, kunt u ze eerlijk vergelijken.

Veelgemaakte misverstanden

“Een groene heatmap betekent dat alles werkt.”

Groen is groen volgens de schaal die iemand heeft gekozen. Zonder legenda, doelwaarden en de omstandigheden van de meting zegt de kleur weinig.

“Met een ontwerp op tekening is meten overbodig.”

Een model rekent met aannames over wanden en materialen. Pas een meting na de installatie laat zien of die aannames klopten.

Wanneer schakelt u een vakman in?

Een eerste indruk kunt u zelf krijgen: noteer waar en wanneer de Wi-Fi hapert, en met welk apparaat. Schakel een vakman in als een van deze situaties bij u speelt.

• De klachten blijven, ook nadat de router of de mesh-punten op een andere plek staan.
• U plant een nieuw pand of een verbouwing en wilt weten waar netwerkkabels moeten komen.
• Veel apparaten moeten tegelijk werken, of medewerkers bellen of scannen terwijl ze lopen.
• Er zijn net nieuwe access points geplaatst en u wilt weten of het resultaat klopt.
• Er is een nieuw stroompunt of een nieuwe kabelroute nodig.

Hoe Eplus een meting in een bedrijfspand aanpakt, leest u bij de site survey voor bedrijven. Meer uitleg over draadloze netwerken, access points en bekabeling vindt u in de Kennisbank over Wi-Fi.