Wanneer heeft een apparaat een eigen elektrische groep nodig?

Wat een eigen groep is

Een groep is één stroomkring vanuit de groepenkast, met een eigen beveiliging. Meestal hangen er meerdere stopcontacten en lampen aan, bijvoorbeeld van één verdieping of van een paar kamers. Hoe de kast is opgebouwd, leest u in de uitleg over de werking van een groepenkast.

Bij een eigen groep loopt er vanuit de kast een leiding naar één apparaat, of naar één wandcontactdoos die alleen voor dat apparaat bedoeld is. Wandcontactdoos is het vakwoord voor stopcontact. Het apparaat deelt zijn groep dan met niets anders.

Dat levert twee dingen op. Het apparaat heeft de ruimte van die groep voor zichzelf. En slaat de automaat van die groep af, dan valt alleen dat apparaat uit en blijft de rest van het huis werken.

Zes vragen die de keuze bepalen

Of een apparaat een eigen groep krijgt, volgt uit een paar vragen. Vaak spelen er meerdere tegelijk. Hoe vaker het antwoord ja is, hoe sterker de reden voor een eigen groep.

Vraagt het veel vermogen?

Apparaten die warmte maken, vragen veel stroom. Denk aan een oven, een kookplaat, een boiler of een droger met verwarmingselement. Een laadpaal en een thuisbatterij horen in hetzelfde rijtje. Op een gedeelde groep blijft naast zo'n apparaat weinig ruimte over voor de rest.

Draait het lang achter elkaar?

Een waterkoker vraagt veel, maar slechts een paar minuten. Een laadpaal of een warmtepomp vraagt soms uren achter elkaar veel stroom. Een leiding wordt warm als er stroom door loopt, en bij een lange, zware belasting blijft ze dat ook. Zo'n continue verbruiker is de duidelijkste kandidaat voor een eigen groep.

Staat het vaak tegelijk aan met een ander zwaar apparaat?

Oven en vaatwasser na het eten, wasmachine en droger op zaterdag. Om de beurt gaat het goed, samen soms niet. Met elk een eigen groep slaat de automaat niet af zodra ze elkaar overlappen.

Schrijft de fabrikant het voor?

In de installatiehandleiding staat hoe het apparaat moet worden aangesloten. Bij zware apparaten staat daar vaak dat het een eigen groep vraagt, soms met een bepaalde beveiliging. Dat voorschrift is het uitgangspunt voor de installateur.

Staat het buiten of werkt het met water?

Vocht vergroot de kans op lekstroom: stroom die weglekt in plaats van via de normale weg terug te lopen. Apparaten die water verwarmen en alles wat buiten staat, zoals tuinverlichting of een vijverpomp, kunnen een aardlekschakelaar daardoor vaker laten afslaan. Met een eigen groep en een eigen aardlekautomaat blijft zo'n storing beperkt tot dat ene apparaat.

Is uitval lastig?

Sommige apparaten wilt u niet ongemerkt kwijtraken, zoals een vriezer in de garage, een pomp of de netwerkkast voor thuiswerken. Een eigen groep verkleint de kans dat ze uitvallen door een probleem bij een ander apparaat. Helemaal uitsluiten doet het dat niet, zoals verderop bij de aardlekschakelaar staat.

Het typeplaatje is een begin

Het typeplaatje is het etiket op het apparaat met onder meer het vermogen in watt. Dat getal is een goed begin, maar niet het hele antwoord. Een apparaat dat uren achter elkaar draait, kan meer beslag leggen op een groep dan een apparaat met een hoger getal dat na een paar minuten weer uit is.

Daarom kijkt een installateur ook naar hoe lang het apparaat draait, wat er verder op de groep zit, wat de fabrikant voorschrijft, wat de installatieregels vragen en hoe de installatie is opgebouwd.

Overzicht per apparaat

De tabel laat zien hoe het in de praktijk vaak gaat. Het is een richting, geen regel. Onder de tabel lichten we een paar apparaten toe.

Welke apparaten vaak een eigen groep krijgen

De indeling van een nieuwe keuken en de keuze tussen een kookgroep en een krachtgroep staan in aparte Kennisbank-artikelen.

De laadpaal

Een laadpaal is het duidelijkste voorbeeld van een continue verbruiker. Volgens Milieu Centraal laadt een auto op één fase met maximaal ongeveer 3,7 kW. Ter vergelijking: een groep van 16 A komt op papier uit op ongeveer 3,7 kW. Een laadpaal vraagt in zijn eentje dus al zoveel als zo'n hele groep, en dat soms uren achter elkaar.

Op drie fasen kan het laadvermogen hoger liggen. Dan telt ook de rest van het huis mee, want laadpaal, kookplaat en warmtepomp delen dezelfde aansluiting. Load balancing past het laadvermogen aan wat er verder in huis wordt gebruikt.

De warmtepomp

Een warmtepomp draait in de winter lang achter elkaar. Een volledig elektrische warmtepomp heeft vaak ook een elektrisch element dat bijspringt als het buiten erg koud is. Een hybride warmtepomp, die samenwerkt met een cv-ketel, vraagt doorgaans minder vermogen.

Welke groep erbij hoort, en of dat een groep op meer dan één fase wordt, staat in het voorschrift van de fabrikant. Laat dat bekijken voordat u een warmtepomp kiest, en niet pas op de dag van de installatie.

De thuisbatterij

Bij een thuisbatterij is het advies helder. Milieu Centraal raadt stekkerbatterijen af, omdat ze de groep kunnen overbelasten. Het advies is dat een installateur de thuisbatterij aansluit op een eigen groep, volgens NEN 1010.

Rekenvoorbeeld: wasmachine en droger op één groep

Wasmachine en droger staan vaak naast elkaar, aangesloten op één dubbel stopcontact. Een rekenvoorbeeld laat zien waarom dat kan wringen.

Een fictief voorbeeld; de vermogens van de apparaten zijn zelf gekozen. Aannames: één groep op 230 V met een automaat van 16 A. Op die groep zitten alleen de wasmachine en een droger met verwarmingselement. Vermogen in watt is spanning maal stroom.

Rekengrens van de groep

230 V × 16 A = 3.680 W, ongeveer 3,7 kW

Wasmachine, terwijl hij water verwarmt

2.200 W (aanname)

Droger, terwijl hij verwarmt

2.500 W (aanname)

Samen, als beide tegelijk verwarmen

4.700 W

Samen 4.700 W: ongeveer 1.000 W boven de rekengrens van deze groep.

Wat dit wel en niet betekent: Wat het wel betekent: verwarmen beide apparaten tegelijk, dan is de groep overbelast en kan de automaat na een tijd afschakelen. Een wasmachine verwarmt vooral aan het begin van een programma. Daarom gaat het soms een tijd goed en valt de groep later ineens uit. Met elk een eigen groep speelt dat niet. Wat het niet betekent: dat elke wasmachine en droger samen te zwaar zijn, of dat een groep van 16 A langdurig 3,7 kW mag leveren. Wat een groep veilig draagt, hangt ook af van de kabel en de aanleg. De vermogens van uw eigen apparaten staan op het typeplaatje of in de handleiding.

Wat een eigen groep niet oplost

Een eigen groep lost veel op, maar niet alles. Drie dingen veranderen er niet door.

• De aansluiting blijft de bovengrens. Een eigen groep geeft een apparaat ruimte binnen uw installatie, geen extra vermogen van het net. Staan laadpaal, warmtepomp en kookplaat tegelijk vol aan, dan kan de hoofdbeveiliging van uw aansluiting alsnog eruit gaan.
• Een gedeelde aardlekschakelaar blijft gedeeld. Zit de nieuwe groep achter dezelfde aardlekschakelaar als andere groepen, dan vallen die bij een lek nog steeds samen uit. Een aardlekautomaat, die per groep werkt, houdt een lek beperkt tot die ene groep.
• De groepenkast moet het aankunnen. Een extra groep vraagt een vrije plek, passende aardlekbeveiliging en een kast in goede staat. Is de kast vol of verouderd, dan komt uitbreiden of vervangen eerst.

Hoe een eigen groep erbij komt

Een eigen groep aanleggen is werk voor een installateur. Voordat er iets gebeurt, kijkt die naar een paar dingen.

Wat de installateur vooraf bekijkt

1. Ruimte in de groepenkast. Is er een plek vrij, en achter welke aardlekbeveiliging komt de nieuwe groep?
2. De fase. In een kast met drie fasen verdeelt de installateur de zware groepen over de fasen, zodat niet één fase alles draagt.
3. De route van de leiding. Kan een nieuwe leiding door een bestaande lege buis, een loze leiding, of is er een nieuwe route nodig, in de muur of in een goot erop?
4. Wat de aansluiting aankan. Komt er een laadpaal, warmtepomp of thuisbatterij bij, dan rekent de installateur ook met wat er al in huis wordt gebruikt.
5. Het voorschrift van de fabrikant. Welke beveiliging en welke aansluiting het apparaat vraagt.

De norm bij een nieuwe groep

Een extra groep is een wijziging van de installatie. Nieuwe installaties, uitbreidingen en wijzigingen worden ontworpen en aangelegd volgens NEN 1010:2020+C1:2024, de actuele uitgave van NEN (stand 12 oktober 2026). Dat geldt ook voor de delen van de bestaande installatie die door de wijziging worden geraakt.

Een bestaande installatie die u niet aanpast, hoeft niet vanzelf aan die nieuwste uitgave te voldoen.

Veelgemaakte misverstanden

“Een apart stopcontact is een eigen groep.”

Niet per se. Een stopcontact kan op een groep zitten met andere stopcontacten en lampen. Een eigen groep heeft een eigen leiding en een eigen automaat in de kast. Op het groepenoverzicht bij de kast ziet u welke groep waarvoor is.

“Een stekkerdoos met beveiliging werkt als een eigen groep.”

Nee. Alles wat in de stekkerdoos zit, deelt hetzelfde stopcontact en dus dezelfde groep. De beveiliging in een stekkerdoos verandert daar niets aan.

“Een nieuw apparaat kan altijd op de groep van het oude.”

Niet altijd. Een nieuwe droger, oven of kookplaat kan meer vragen dan het vorige apparaat, of de fabrikant schrijft een andere aansluiting voor. Kijk vóór de aankoop in de installatiehandleiding.

Wanneer schakelt u een vakman in?

Schakel een installateur in als een van deze situaties bij u speelt.

• Er komt een laadpaal, warmtepomp, thuisbatterij, inductiekookplaat of airco bij.
• De handleiding van een nieuw apparaat noemt een eigen groep, en die is er niet.
• Een groep slaat af als twee zware apparaten tegelijk draaien.
• Er is geen plek meer vrij in uw groepenkast.
• Een stekker, stopcontact of verlengsnoer wordt warm, verkleurt of ruikt naar brand.
• U verbouwt en wilt nieuwe groepen laten aanleggen voordat de muren dicht gaan.

Wilt u weten of er bij u een groep bij kan, en waar die het beste kan komen? Lees meer op onze pagina's over de groepenkast en meterkast en over aanleg en aanpassing van de elektrische installatie.

Meer uitleg over groepen, de meterkast en storingen vindt u op de Kennisbank-pagina over elektra.