Wat gebeurt er tijdens een elektrotechnische inspectie van uw bedrijfspand?

Vooraf: welke inspectie laat u doen?

Wat de inspecteur doet, hangt af van het soort inspectie. Spreek dat daarom eerst af. Meestal gaat het om een van deze drie, of om een combinatie.

• Volgens NEN 3140. NEN 3140:2011+A3:2019 is de gangbare norm voor het veilig beheren en inspecteren van installaties in gebruik. Er wordt gewerkt aan een herziene uitgave (stand 12 oktober 2026). Zo'n inspectie kan ook zonder SCIOS-certificering.
• SCIOS Scope 8. Een gecertificeerde inspectie, gebaseerd op NEN 3140, met een vast inspectieplan op basis van risico. Het doel is veilig gebruik en het voorkomen van letsel.
• SCIOS Scope 10. Een gecertificeerde inspectie op brandrisico volgens NTA 8220, een Nederlandse technische afspraak. Dat is geen wettelijke plicht, maar soms wel een voorwaarde in uw brandverzekering.

Wat de verschillen betekenen en hoe vaak er wordt geïnspecteerd, leest u in NEN 3140 uitgelegd voor bedrijven; de keuze tussen Scope 8 en Scope 10 staat in een apart artikel onderaan deze pagina. De frequentie legt de installatieverantwoordelijke vast: de persoon die verantwoordelijk is voor de installatie. Gereedschap en verlengkabels vallen niet onder deze inspecties: dat zijn arbeidsmiddelen, en die worden apart gekeurd.

Leg in de opdracht vast welke gebouwen, ruimtes en verdeelinrichtingen meedoen. Een verdeelinrichting is een kast van waaruit de stroom over groepen wordt verdeeld, zoals de hoofdverdeler. Zo valt een bijgebouw of technische ruimte er niet ongemerkt buiten.

Voorbereiden: wat u klaarzet en regelt

Een goede voorbereiding scheelt tijd en voorkomt dat delen niet worden geïnspecteerd omdat niemand erbij kon.

Documenten

• Tekeningen van de installatie en schema's van de verdeelinrichtingen.
• Het vorige inspectierapport, met wat er sindsdien is hersteld.
• Wat er sinds de vorige inspectie is veranderd, zoals een verbouwing, extra groepen of nieuwe machines.
• De naam van uw installatieverantwoordelijke en de punten over elektrische veiligheid uit uw RI&E, de risico-inventarisatie en -evaluatie.
• De passage uit uw polis, als uw verzekeraar iets zegt over inspecties.

Toegang en planning

• Een contactpersoon die het pand kent en tijdens het bezoek bereikbaar is.
• Sleutels of passen voor alle ruimtes, ook voor technische ruimtes, het dak en bijgebouwen.
• Vrije ruimte voor elke verdeelinrichting, zonder dozen of voorraad ervoor.
• Een lijst van apparatuur die niet zomaar uit mag, zoals servers, koelcellen, productiemachines en alarmsystemen.
• Momenten waarop groepen kort uit mogen, bijvoorbeeld voor of na werktijd.

Tijdens de inspectie: kijken, meten en beproeven

De inspecteur kijkt meestal eerst en meet daarna. Hieronder worden de begrippen uitgelegd. Het is geen werkinstructie.

Kijken: de visuele inspectie

De inspecteur loopt de verdeelinrichtingen, kabels en aansluitpunten na. Hij let op beschadigingen, ontbrekende afdekkingen, verkleuring door warmte, en vocht of vuil waar dat niet hoort. Passen de beveiligingen bij wat erop is aangesloten? Zijn de groepen duidelijk aangeduid?

Ook legt hij de tekeningen en schema's naast de praktijk. Na verbouwingen kloppen die vaak niet meer, terwijl een vakman er bij een storing wel op vertrouwt.

Meten en beproeven

Meten en beproeven

Meten is een waarde vaststellen met een meetinstrument. Beproeven is controleren of iets doet wat het moet doen, bijvoorbeeld of een beveiliging op tijd afschakelt.

Beschermingsleiding

Deze leiding verbindt metalen delen van de installatie en van apparaten met de aarding. Ontstaat er een fout, dan loopt de foutstroom via deze leiding weg en kan de beveiliging afschakelen. De inspecteur meet of die verbinding overal goed is.

Isolatieweerstand

Met een isolatiemeting wordt gecontroleerd of er nergens stroom weglekt door beschadigde of verouderde isolatie om de draden. Voor deze meting moet het betreffende deel van de installatie spanningsloos zijn.

Foutlusimpedantie

De weerstand van de stroomkring waar de stroom bij een fout doorheen loopt. Die bepaalt mede of een automaat of smeltveiligheid snel genoeg afschakelt.

Aardlekschakelaars beproeven

Gecontroleerd wordt of ze bij een lekstroom snel genoeg afschakelen. Bij die proef schakelen ze echt af, dus de groepen erachter zijn even zonder stroom.

Thermografie

Soms wordt ook met een warmtebeeldcamera gekeken welke verbinding of welk onderdeel warmer is dan de rest. Dat kan wijzen op een losse verbinding of een te zware belasting, een mogelijke oorzaak van brand. Of dit bij uw inspectie hoort, spreekt u vooraf af.

Welke metingen nodig zijn, hangt af van de installatie, het risico en het soort inspectie. Vraag vooraf wat er wordt gemeten. Dan weet u ook welke onderbrekingen u kunt verwachten.

Hoe lang duurt het en hoeveel merkt u ervan?

Een vaste duur is er niet. Die hangt af van de omvang van het pand, het aantal verdeelinrichtingen en groepen, de bereikbaarheid en het aantal metingen. Vraag vooraf een inschatting. Omvang en planning bepalen ook de prijs; meer daarover leest u bij de kostenfactoren van een NEN 3140-keuring.

Het kijkwerk, en een eventuele opname met de warmtebeeldcamera, gebeurt terwijl alles aan staat. Voor andere metingen moet een groep of verdeelinrichting kort spanningsloos zijn. Bij het beproeven van een aardlekschakelaar vallen de groepen erachter even uit. Het hele bedrijf hoeft daarvoor meestal niet stil te liggen: er gaat steeds een deel uit, op momenten die u vooraf afspreekt.

Zo houdt u de verstoring klein

• Bespreek welke apparatuur niet uit mag, en of die tijdelijk anders gevoed kan worden of buiten werktijd aan de beurt komt.
• Laat medewerkers weten wanneer er onderbrekingen zijn, zodat ze hun werk op tijd opslaan.

Het rapport: wat staat erin en hoe leest u het?

De vorm verschilt per inspectiebedrijf en per schema. Een bruikbaar rapport laat in elk geval deze vier dingen zien.

• Wat er is geïnspecteerd, en ook wat niet, zoals een ruimte zonder toegang.
• De meetresultaten, per verdeelinrichting of per groep.
• De bevindingen: wat niet in orde is, waar het zit en waarom het een probleem is.
• Hoe dringend elke bevinding is.

Hoe de urgentie wordt aangegeven, verschilt per rapport. Staat er een indeling naar ernst in, vraag het inspectiebedrijf dan wat elke categorie betekent, en vraag uw verzekeraar of er een termijn voor het herstel geldt.

Ziet de inspecteur een direct gevaarlijke situatie, dan hoort u dat in de regel meteen en niet pas in het rapport. Volg zijn advies op, bijvoorbeeld om dat deel uitgeschakeld te laten tot een vakman het heeft veiliggesteld.

Bewaar het rapport bij de vastlegging van het herstel. Samen laten ze zien hoe u zorgt voor veilig werken met elektriciteit. Vraagt uw polis erom, stuur het dan naar uw verzekeraar.

Herstelpunten: wat doet u na afkeur bij Scope 8 of Scope 10?

Staan er gebreken in het rapport, dan spreekt men vaak van afkeur. Dat betekent vooral dat er werk ligt. Bij Scope 8, Scope 10 en een inspectie volgens NEN 3140 is de aanpak in grote lijnen dezelfde.

1. Direct gevaar eerst. Laat wat als gevaarlijk is aangewezen meteen veiligstellen en herstellen.
2. Herstelplan. Een vakman zet de bevindingen om in werkzaamheden met een planning. Geef het hele rapport mee.
3. Wie herstelt? In een huurpand staat vaak in het huurcontract wie gebreken in de vaste installatie laat herstellen.
4. Vastleggen. Noteer per punt wat er is gedaan, door wie en wanneer.
5. Herstel aantonen. Vraag uw verzekeraar of het inspectiebedrijf of, en hoe, u moet laten zien dat de punten zijn hersteld.
6. Open punten neemt u op in het plan van aanpak bij uw RI&E, zodat ze niet blijven liggen.

Wordt bij het herstel iets uitgebreid of gewijzigd, dan wordt dat deel, met wat erdoor wordt geraakt, aangelegd volgens NEN 1010:2020+C1:2024, de actuele uitgave (stand 12 oktober 2026). De rest van de bestaande installatie hoeft daardoor niet aan die nieuwste uitgave te voldoen.

Aannames: een verzonnen bedrijf met een kantoor en een werkplaats krijgt een rapport met drie bevindingen.

Bevinding 1

In een onderverdeler ontbreekt een afdekking, waardoor delen onder spanning bereikbaar zijn. Direct laten afschermen en als eerste laten herstellen.

Bevinding 2

Een aardlekschakelaar schakelt bij de beproeving niet af. Ook dit punt gaat voor.

Bevinding 3

De schema's in de hoofdverdeler kloppen niet meer. Laten bijwerken tijdens het overige herstel.

Twee punten met voorrang, één punt dat meeloopt, en per punt vastgelegd wat er is gedaan.

Wat dit wel en niet betekent: Verzonnen voorbeeld, zonder de indeling of termijnen van een bepaald schema of inspectiebedrijf. Welke volgorde voor u geldt, volgt uit uw rapport; een eventuele termijn volgt uit uw polis of uw afspraken.

Veelgemaakte misverstanden

“De inspecteur lost de gebreken meteen op.”

Inspecteren en herstellen zijn twee stappen. Een klein punt wordt soms ter plekke verholpen, maar meestal volgt het herstel na het rapport.

“Met een goed rapport bent u klaar tot de volgende inspectie.”

Een rapport is een momentopname. Na een verbouwing of nieuwe zware apparatuur kan de situatie anders zijn. Merkt u tussendoor warmte of een beveiliging die vaker afslaat, wacht dan niet op de volgende ronde.

Wanneer schakelt u een vakman in?

Schakel een vakman in als een van deze situaties voor u geldt.

• Er is nog nooit een inspectie gedaan, of niemand weet wanneer de laatste was.
• Uw verzekeraar, een huurder of een opdrachtgever vraagt om een inspectierapport.
• Er ligt een rapport met herstelpunten die nog open staan.
• U heeft verbouwd of uitgebreid sinds de vorige inspectie.

Een vakman bekijkt welke inspectie bij uw pand past en wat er na het rapport moet gebeuren.

Eplus is gecertificeerd voor SCIOS Scope 8 en Scope 10. Hoe Eplus deze inspecties en het herstel aanpakt, leest u bij SCIOS-inspecties voor uw bedrijfspand. Voor gereedschap en machines is er de keuring van arbeidsmiddelen volgens NEN 3140. Meer over inspectie en veiligheid staat in de Kennisbank Veiligheid.